Przewodnik dla rodziców

Małe nawyki w prawdziwym życiu rodzinnym

Trochę więcej jasności, trochę mniej przypominania. Praktyczne pomysły, które warto wypróbować razem, krok po kroku, w codziennych chwilach.

Prezent od Flipzy dla twojej rodziny. Wykorzystaj zdjęcia, papier, tablicę suchościeralną albo cokolwiek, co ci pasuje. Wszystko, co tu znajdziesz, możesz wypróbować – niezależnie od tego, czy kupisz tablicę, czy nie.

Przejdź do pomysłów na rutyny
Dziecko zakłada skarpetkę, a rodzic proponuje dwie koszulki; obok wisi drewniana tablica rutyn z siedmioma odchylanymi płytkami.
Przygotowania mogą obejmować różne wybory, towarzystwo i odrobinę pomocy.

Zacznij od jednej małej chwili

Są takie dni, kiedy samo znalezienie butów wszystkich domowników to już spore osiągnięcie. Być może masz dość ciągłego powtarzania tego samego, a twoje dziecko ma dość pośpiechu. Rutyna to taki mały plan, który możecie wspólnie przejrzeć, z miejscem na pomoc i na dni, które potoczą się inaczej.

Wybierz jedną sytuację, która regularnie sprawia kłopoty: ubieranie się, wchodzenie do domu albo odkładanie kilku zabawek. Zapytaj: „Co sprawiłoby, że byłoby nam trochę łatwiej?”. Zacznij od czegoś łatwego do ogarnięcia, zamiast próbować zmieniać cały dzień.

Trzymajcie się tej samej strony

Podejdź bliżej i zwróć uwagę na to, z czym twoje dziecko się rozstaje: „Chciałeś spędzić więcej czasu przy swojej wieży”. Następnie podaj jasną wskazówkę co dalej: „Czas założyć buty. Pomogę ci”. Dziecko może czuć się rozczarowane, a mimo to czuć wsparcie podczas zmiany. Ciepłe podejście nie gwarantuje współpracy; trudna chwila nie oznacza, że zrobiłeś coś źle.

Pokaż, jaki jest następny krok

Znana sekwencja czynności może pomóc dzieciom zorientować się, czego mogą się spodziewać. Obrazek przedstawiający buty daje konkretny punkt odniesienia dla „przygotowania się”. Umieść plan tam, gdzie wszystko się dzieje, i używaj słów, które Twoje dziecko rozumie. Poradnik Head Start dotyczący domowych rutynowych czynności zawiera więcej pomysłów na to, jak uczynić sekwencję czynności znaną, zachowując jednocześnie elastyczność.

Powrót do spisu treści

Wprowadź rutynę wizualną

Spróbujcie to zrobić w spokojnej chwili, kiedy żadne z was nie musi się spieszyć. „Zawsze gubimy się przed wyjściem. Ustalmy razem mały plan”. Poproś dziecko, żeby wybrało lub narysowało obrazki, a potem upewnijcie się, że każdy z nich oznacza dla was to samo.

Wybierz, pokaż, poćwicz, dostosuj

  1. Wybierz kilka czynności. Trzy kroki mogą wystarczyć. Zamiast „posprzątaj” powiedz „włóż samochodziki do koszyka”. Jeśli nawet to jest za dużo, zacznij od jednego samochodzika.
  2. Pokaż kolejność. Umieść obrazki tam, gdzie dziecko je widzi. Wskaż, co jest na początku, a co potem. Zdjęcie twojego własnego wieszaka na płaszcz może być bardziej zrozumiałe niż symbol.
  3. Poćwiczcie razem. „Ja trzymam rękaw, a ty wsuń w niego rękę”. Daj dziecku czas na reakcję i pomóż mu tyle, ile potrzebuje.
  4. Zwracaj uwagę i dostosowuj. „Znalazłeś swoje buty”. Po kilku próbach zapytaj, co sprawiało trudności. Przesuń koszyk, uprość obrazek albo pomiń jakiś krok. Zostaw to, co się sprawdza.

Zaznaczenie, odsunięcie obrazka lub odchylenie drewnianej płytki może pokazać, że czynność jest skończona. To część tej czynności, a nie kolejny obowiązek. Można zaznaczyć krok wykonany z pomocą. Pominięty krok może pozostać nieukończony i nie musi psuć dnia.

Dłoń opuszcza drewnianą odchylaną płytkę na obrazek mycia rąk. Dwie płytki pokazują znaki ✓, a cztery pozostają uniesione.
Przewrócenie karty może oznaczać „zrobione”. To informacja zwrotna o zadaniu, a nie wynik dnia.
Powrót do spisu treści

Dobierz pomoc odpowiednią dla swojego dziecka

Wiek może być punktem wyjścia, ale nie powie ci, ile pomocy będzie potrzebne przy konkretnym zadaniu. Dziecko, które samodzielnie się ubiera, może nadal potrzebować towarzystwa, żeby wyjść z domu. Choroba, zmęczenie, nieznane miejsca i dyskomfort sensoryczny mogą sprawiać, że sytuacja zmienia się z dnia na dzień.

Młodsze dzieci mogą woleć jedną ilustrację i obecność dorosłego obok. W miarę jak dzieci dorastają, pozwól im mieć większy wpływ na kolejność, język i formę. Starsze dziecko może woleć prywatną listę na piśmie. Zapewniaj przydatne wsparcie tak długo, jak długo jest ono potrzebne; niezależność może też oznaczać umiejętność poproszenia o pomoc.

Sprawdź, jaki poziom wsparcia najlepiej pasuje do Twoich dzisiejszych potrzeb

  • „To coś nowego”. Pokaż jedną czynność, zademonstruj ją i zróbcie to razem. Jeśli rysunek jest niejasny, użyj prawdziwego przedmiotu albo zdjęcia.
  • „Wiem, o co chodzi, ale zgubiłem się”. Pokaż krótką sekwencję. Wskaż następny obrazek i daj dziecku chwilę na reakcję.
  • „Chcę to zrobić sam”. Pozwól dziecku wybrać, jak sobie to zapamiętać. Uzgodnijcie, kiedy sprawdzicie postępy, i bądź pod ręką.

Ułatw dziecku korzystanie z materiałów: zawieś je na łatwo dostępnym haczyku, załóż mu wygodne ubranie, zapewnij stabilne miejsce do siedzenia, użyj większych obrazków lub mniej słów. Nie wymagaj kontaktu wzrokowego ani odpowiedzi słownych. Wskazywanie, gesty i zwykłe sposoby komunikacji dziecka – wszystko się liczy. Wytyczne NAEYC kładą nacisk na indywidualne mocne strony i kontekst, a nie na jeden harmonogram dla każdego dziecka.

Powrót do spisu treści

Zrób miejsce na zabawę i dumę

Mała zachęta może pomóc ci zacząć: pozwól dziecku obserwować, jak zakładasz skarpetki, idź do łazienki jak pingwin albo posortuj samochodziki według kolorów, kiedy je odkładasz. Jeśli zabawy zbytnio pobudzają twoje dziecko albo wydają się dziś zbyt męczące, użyj spokojnego głosu i podaj mu pomocną dłoń. Nie musisz sprawiać, by każda codzienna czynność była rozrywką.

Zwracaj uwagę na wysiłek, nie licząc punktów

Spróbuj opisać, co się stało: „Położyłeś książki tam, gdzie możemy je znaleźć”. Zapytaj: „Chcesz zająć się następną częścią sam, czy zrobimy to razem?”. Niektóre dzieci lubią, jak je pochwalisz, inne wolą ciche skinienie głową.

Samo widoczne zakończenie zadania może już dawać satysfakcję. Jeśli już stosujesz małą nagrodę, zadbaj o to, by cel był jasny i osiągalny, i sprawdź, czy to naprawdę pomaga. Nie podnoś ciągle poprzeczki, gdy zadanie jest zbyt trudne. Zmniejsz zakres zadania albo zaoferuj więcej wsparcia. Gdy dziecko się do tego przyzwyczai, porozmawiajcie o tym, jak stopniowo zmniejszać zależność od nagród.

Miłość, pocieszenie, jedzenie, woda, odpoczynek i dostęp do toalety nigdy nie muszą być na coś zasłużone. Niech opowieści i bliskość będą częścią waszego wspólnego czasu, nawet jeśli rutyna nie została do końca wykonana. Uczucia to nie coś, co można zaliczyć lub nie.

Powrót do spisu treści

Pomysły na codzienne sytuacje

Wykorzystaj te elementy, które pasują. Każdy przykład zawiera krótką sekwencję, przykładową wypowiedź oraz łatwiejszą wersję. Zmieniaj kolejność kroków lub pomijaj niektóre z nich, dostosowując je do potrzeb swojego dziecka, warunków w domu i danego dnia.

To tylko propozycje zajęć, a nie lista naklejek zawartych w zestawie. Narysuj brakujący symbol, użyj zdjęcia albo dodaj inną pomoc wizualną. Wybieraj obrazki, które Twoje dziecko rozumie; nie ma potrzeby, żeby do każdej czynności była pasująca naklejka.

Codzienne zmiany

Łagodny początek dnia

Na te poranki, kiedy „przygotowanie się” wydaje się zbyt wielkim wyzwaniem.

  1. Skorzystaj z toalety
  2. Umyj ręce
  3. Ubierz się
  4. Zjedz śniadanie

Można by powiedzieć, że: „Dzień dobry. Ubrania już są. Chcesz, żebym pomógł ci założyć koszulę?”

W trudniejszy dzień: Przygotuj jeden wygodny strój już poprzedniego wieczoru. Jeśli ubieranie się jest dla dziecka zbyt dużym wyzwaniem, pomóż mu i pozwól mu wykonać jedną małą czynność.

Ostatnie kroki przed wyjazdem

Na tę chwilę, kiedy wszyscy są już prawie gotowi, a buty i torby gdzieś zniknęły.

  1. Załóż buty
  2. Jeśli trzeba, załóż płaszcz
  3. Weź swoją torbę
  4. Spotkaj się z dorosłym przy drzwiach

Można by powiedzieć, że: „Buty, płaszcz, torba. Posiedzę tu, a ty zacznij.”

W trudniejszy dzień: Zostaw te rzeczy razem przy drzwiach. Jeśli twoje dziecko potrzebuje dziś obu rąk albo dodatkowej pomocy, sam weź torbę.

Łagodne lądowanie w domu

Dla dziecka, które wraca do domu głodne, ciche, pełne energii albo wyczerpane.

  1. Zostaw buty przy drzwiach
  2. Powiesić torbę na wieszaku
  3. Umyj ręce
  4. Zjedz coś lub napij się
  5. Zabaw się spokojnie albo odpocznij

Można by powiedzieć, że: „Wróciłeś do domu. Połóż torbę tutaj. Porozmawiamy później.”

W trudniejszy dzień: Jak tylko zajdzie taka potrzeba, zaopatrz go w jedzenie, wodę albo po prostu pociesz go. Płaszcz i torba mogą poczekać – schowasz je razem później.

Czas na odpoczynek

Na wieczór, który zasługuje na znajome, spokojne zakończenie.

  1. Załóż piżamę
  2. Skorzystaj z toalety
  3. Umyj zęby z pomocą
  4. Wybierz bajkę do opowiedzenia
  5. Połóż się do łóżka

Można by powiedzieć, że: „Najpierw piżama. Pomogę ci, a potem poczytamy razem”.

W trudniejszy dzień: Zacznij od dodatkowej pomocy i nie komplikuj sobie wieczoru. Zadbaj o to, żeby dziecko czuło się komfortowo – na bajkę albo przytulenie nie trzeba zasłużyć tym, że szybko skończy.

Prosta rutyna mycia rąk

Gdy chodzi o zadanie związane z opieką, które wymaga bardziej przejrzystych kroków zamiast kolejnych przypomnień.

  1. Mokre ręce
  2. Umyj je mydłem
  3. Opłucz
  4. Wysusz ręce

Można by powiedzieć, że: „Chcesz miękki ręcznik? Pomogę ci przy kranie.”

W trudniejszy dzień: Zadbaj o przyjemną temperaturę wody i przygotuj ręcznik, do którego dziecko jest przyzwyczajone. Pokazuj mu wszystko krok po kroku i pomagaj w razie potrzeby; jeśli dziecko ciągle odczuwa dyskomfort, warto to zbadać.

Wspólne uczestnictwo

Dziecko trzyma złożony ręcznik i sięga po odchylaną płytkę, a rodzic obok sortuje pranie.
Pomoc może być tylko niewielką częścią wspólnego zadania. Resztą może zająć się dorosły.

Kładę kilka zabawek do łóżka

Dla wspólnego pokoju, w którym „posprzątanie wszystkiego” wydaje się przytłaczające.

  1. Wrzuć samochody do koszyka
  2. Połóż książki na półce
  3. Odłóż pluszaki na miejsce

Można by powiedzieć, że: „Zajmę się z tobą księgowością. Który samochód wjeżdża pierwszy?”

W trudniejszy dzień: Wybierz jeden koszyk albo dwie zabawki. Pomóż dziecku, a większe sprzątanie zostaw na później.

Pomoc przy jednej pracy w ogrodzie

Dla dziecka, które chce wyjść na zewnątrz z dorosłym.

  1. Wybierzcie razem roślinę
  2. Podlej ją małą konewką
  3. Odłóż konewkę
  4. Umyjcie ręce

Można by powiedzieć, że: „Ta roślina potrzebuje wody. Nieśmy razem tę puszkę”.

W trudniejszy dzień: Dorosły może trzymać puszkę, a dziecko wybiera roślinę. Używajcie odpowiednich narzędzi i trzymajcie się razem; wystarczy jedno małe zadanie.

Wspólne spożywanie posiłku

Żeby dać dziecku jakąś rolę, nie zamieniając jedzenia w przedstawienie.

  1. Umyj ręce
  2. Weź serwetkę do stołu
  3. Usiądź do stołu
  4. Po skończeniu odnieś bezpieczny przedmiot z powrotem

Można by powiedzieć, że: „Możesz przynieść serwetki. Sam decydujesz, czy i ile zjesz z tego, co jest na stole.”

W trudniejszy dzień: W razie potrzeby sam przygotuj i posprzątaj. Pomóż dziecku usiąść lub podaj mu sztućce. Nie nagradzaj go za każdy kęs i nie naciskaj, żeby zjadło wszystko.

Uczucia, zmiany i nowe miejsca

Jak znaleźć wsparcie, gdy ogarnia cię silne uczucie

Na wypadek, gdyby twoje dziecko potrzebowało pomocy, ale nie potrafiło tego wyrazić słowami. Zaproponuj mu to delikatnie, robiąc przerwy; nie są to zadania, które trzeba wykonać.

  1. Jeśli chcesz, wskaż obrazek przedstawiający jakieś uczucie
  2. Wybierz sobie towarzystwo albo małą przestrzeń w pobliżu
  3. Wypróbuj wybraną formę wsparcia, na przykład wspólne rysowanie

Można by powiedzieć, że: „Nie musisz przestać płakać. Jestem tu. Mam usiąść obok ciebie?”

W trudniejszy dzień: Odłóż zdjęcia na bok, jeśli wywołują w tobie presję. Bądź dostępny, nie oczekując przy tym, że ktoś określi twoje uczucia, przytuli cię, odpowie na pytanie czy zapewni szczęśliwe zakończenie.

Dzień odpoczynku i relaksu

Dla dziecka, które nie czuje się najlepiej i dla którego odrobina znajomości otoczenia działa uspokajająco. Potraktuj tę sekwencję jako propozycje, a nie sztywny harmonogram.

  1. Wybierz wygodne miejsce do odpoczynku
  2. Miej napój pod ręką
  3. Wybierz spokojną bajkę lub zajęcie

Można by powiedzieć, że: „Dzisiaj możemy odpocząć. Chcesz, żebym ci coś przeczytał, czy po prostu posiedział z tobą?”

W trudniejszy dzień: Jeśli potrzebny jest odpoczynek, po prostu zrezygnuj z tego planu. Reaguj na potrzeby związane z komfortem i opieką, gdy tylko się pojawią; decyzje dotyczące opieki zdrowotnej podejmują dorośli.

Wspólne pakowanie małej torby

Żeby nadchodząca wycieczka wydawała się bardziej realna, a jednocześnie dać dziecku zadanie, z którym sobie poradzi.

  1. Wybierz pluszak
  2. Dodaj zapasowe ubrania
  3. Wrzuć książkę
  4. Sprawdź torbę razem z dorosłym

Można by powiedzieć, że: „Wybierz pluszaka i książkę. Potem razem sprawdzimy torbę.”

W trudniejszy dzień: Pozwól dziecku wybrać tylko jedną rzecz, a resztę spakuj sam. Dorośli są odpowiedzialni za dokumenty, leki i końcową kontrolę.

Znane pożegnanie w przedszkolu

Aby przygotować się do przyjścia do przedszkola lub żłobka, warto kierować się harmonogramem obowiązującym w tej placówce.

  1. Odłóż torbę na miejsce
  2. Przywitaj się z nauczycielem
  3. Pożegnaj się jak zwykle
  4. Wybierz z wychowawcą zajęcie na rozpoczęcie dnia

Można by powiedzieć, że: „Wieszaj torbę na haczyk, a potem się pożegnamy. Twój nauczyciel pomoże ci wybrać książkę”.

W trudniejszy dzień: Uzgodnij z wychowawcą dodatkowe wsparcie. Przećwicz tę sekwencję w domu z zabawkami; pamiętaj, żeby dodawać otuchy, nawet jeśli dziecko wciąż płacze.

Ekrany, weekendy i rodzeństwo

Idziemy dalej po wyświetleniu ekranu

Takie zakończenie, na które zgodziliście się jeszcze przed obejrzeniem lub rozpoczęciem gry.

  1. Zatrzymaj się w uzgodnionym miejscu
  2. Odłóż urządzenie na miejsce
  3. Przejdźcie razem do kolejnego zadania

Można by powiedzieć, że: „Ten odcinek się skończył. Pomogę ci przestać. Weźmy kartkę do rysowania.”

W trudniejszy dzień: Bądź blisko i pomóż mu się zatrzymać. Wybierz znaną, łatwą czynność; wymagające zadanie zostaw na później.

Kilka znajomych chwil z weekendu

Na dzień pełen różnych planów. To punkty, które pojawiają się w ciągu dnia, z dużymi odstępami między nimi.

  1. Zjedzcie razem śniadanie
  2. Wybierzcie coś, co możecie zrobić razem
  3. Odłóżcie to, czego używaliście
  4. Wróćcie do znanej rutyny przed snem

Można by powiedzieć, że: „Dzisiaj będzie inaczej. Po śniadaniu wspólnie zdecydujemy, co będziemy robić.”

W trudniejszy dzień: Gdy plany się zmieniają, skup się tylko na jednej znanej sytuacji. Krótko wyjaśnij, co się zmieniło, i zaproponuj pomoc przy kolejnym etapie.

Dwoje dzieci, wspólne sprzątanie

Dla rodzeństwa, które wykonuje tę samą pracę, ale w różnym stopniu się w to angażuje.

  1. Każdy wybierzcie kategorię małych zabawek
  2. Odłóż swoją kategorię na miejsce, korzystając z pomocy, jeśli trzeba
  3. Odłóż koszyki na swoje miejsca

Można by powiedzieć, że: „Możesz zająć się samochodzikami, a twoja siostra zajmie się klockami. Każde z nas zajmie się swoją częścią.”

W trudniejszy dzień: Daj każdemu dziecku osobną przestrzeń albo czas. Niech jedno skończy, a ty w tym czasie pomóż drugiemu; nikt nie musi zasługiwać na troskę czy wolny czas dla rodzeństwa.

Powrót do spisu treści

Pomoc z przejściami między ekranami

Ustalcie jasny koniec jeszcze przed włączeniem ekranu: jeden odcinek lub przerwę w grze. Pokaż, co będzie potem. Jeśli możesz, wyłącz autoodtwarzanie i wybierz moment, który pozwoli dziecku dokończyć to, co robi.

Krótko uprzedź i zostań blisko: „Odcinek się kończy. Możesz nacisnąć stop albo ci pomogę”. Dziecko nadal może być zdenerwowane. Utrzymaj granicę i bądź przy nim; nie musisz przekonywać go, by się z niej cieszyło.

Znana aktywność — rozciąganie, rysowanie czy wspólne wyjście — może ułatwić zmianę. Zaproponuj przekąskę, jeśli jest na nią pora lub dziecko jest głodne, ale nie jako nagrodę za spokojne wyłączenie ekranu. Jeśli przejście często jest trudne, wróćcie do pory, treści lub długości korzystania z ekranu, gdy wszyscy będą spokojni. Wspólny plan pomoże stworzyć rodzinny plan korzystania z mediów AAP.

Powrót do spisu treści

Różne dzieci, różne plany

„Sprawiedliwe” nie musi oznaczać „identyczne”. Jedno dziecko może samo założyć buty, podczas gdy inne potrzebuje, żebyś był przy nim. Daj każdemu jasne, wykonalne zadanie i unikaj rywalizacji, wspólnych wyników czy obarczania jednego dziecka odpowiedzialnością za współpracę drugiego.

Spróbuj powiedzieć: „Twój brat potrzebuje pomocy z płaszczem. Możesz położyć torbę przy drzwiach, a potem do ciebie przyjdę”. Jeśli wspólna tablica powoduje porównywanie się, użyj osobnych obrazków lub prywatnej listy kontrolnej. Pozwól dzieciom kończyć w swoim tempie.

Podziel się kilkoma słowami i obrazkami, które pomogą innym opiekunom. W przedszkolu lub żłobku zapytaj, jak faktycznie wygląda rutyna po przyjściu, zanim przećwiczysz ją w domu. Różne domy i miejsca mogą mieć różne rutyny; wyjaśnij zmianę, nie uznając jednej wersji za „właściwą”.

Powrót do spisu treści

Kiedy plan się nie udaje

Zanim dodasz kolejne przypomnienie, sprawdź, czy nie ma jakiejś praktycznej przeszkody: głodu, dyskomfortu, hałasu, nieostrego obrazka, brakującego przedmiotu albo zbyt trudnego kroku. Rutyna może wymagać zmiany, nawet jeśli wczoraj jeszcze działała.

„Nie chcą zapalić.”

Podejdź bliżej, zaproponuj konkretne działanie i daj mu trochę czasu. Zamiast powtarzać „ubierz się”, spróbuj: „Oto twoja koszula. Mam ją dla ciebie rozłożyć?”. Jeśli dziecko ignoruje obrazek, sprawdź, czy go rozumie i czy swobodnie korzysta z panelu.

„Te skarpetki jakoś nie pasują.”

Potraktuj ten dyskomfort poważnie. Zaproponuj dziecku znaną, wygodną parę spodni, pozwól mu sprawdzić szwy albo, jeśli to możliwe, zmień plan. Później poszukaj praktycznego rozwiązania: weź pod uwagę fakturę materiału, dopasowanie, temperaturę lub łatwość ubierania. Powtarzający się ból lub dyskomfort zasługują na wsparcie, a nie na surowszą karę.

„Nie posprzątają.”

Zredukuj zadanie „posprzątaj swój pokój” do jednej kategorii i pracuj razem z dzieckiem: „Ja zajmę się książkami. Ty włóż dwa samochodziki do koszyka”. Zatrzymajcie się na tym małym celu, na którym się uzgodniliście. Jeśli macie naprawdę dużo na głowie, utorujcie sobie bezpieczną ścieżkę przez pokój i resztę zostawcie na później.

„Czas na spanie ciągle się zaczyna od nowa.”

Sprawdź, czy twoje dziecko chce iść do toalety, napić się, potrzebuje uspokojenia albo pomocy w znalezieniu wygodnej pozycji. Niech następny krok będzie dla niego znany: „Czas na odpoczynek. Jestem tu z tobą”. Jeśli to pomoże, ustalcie plan regularnych wizyt. Nie ograniczaj mu poczucia bezpieczeństwa i nie nalegaj, żeby ta rutyna musiała zawsze prowadzić do zasypiania na zawołanie.

„Chcą tylko nagrody”.

Porozmawiaj o zadaniu, gdy atmosfera jest spokojna. Czy jest ono zbyt trudne, nieprzyjemne lub niejasne? Jeśli zmieniasz dotychczasowe ustalenia dotyczące nagrody, wyjaśnij tę zmianę z wyprzedzeniem. Spróbuj powierzyć mu mniejsze wspólne zadanie i udziel zwykłej informacji zwrotnej, nie odbierając mu przy tym już zasłużonej nagrody.

„Krzyknąłem.”

Możesz to naprawić bez długich przemów: „Krzyknąłem. Przepraszam. Nie zasłużyłeś na to. Spróbujmy jeszcze raz, krok po kroku”. Jeśli potrzebujesz chwili przerwy, upewnij się, że dziecku nic nie grozi, i poproś inną dorosłą osobę, żeby cię zastąpiła, jeśli jest w pobliżu. Twoje potrzeby i wsparcie też są ważne.

„Dzisiaj to wszystko jest dla mnie za dużo.”

Odłóż listę na bok i zajmij się najpilniejszymi sprawami. Możesz powiedzieć: „Dzisiaj pomagam bardziej”. Wróć do jednego znanego ci kroku, kiedy będzie to miało sens. Nie musisz nadrabiać żadnych zaległości z poprzednich dni.

Jeśli codzienne czynności wciąż sprawiają dziecku ból lub są dla niego bardzo stresujące, albo martwisz się o jego sen, odżywianie, rozwój czy bezpieczeństwo, porozmawiaj z lekarzem dziecka lub skorzystaj z pomocy służb wsparcia rodzinnego. Nie musisz sam radzić sobie z realizacją tego planu.

Powrót do spisu treści

Mały plan na jutro

Wybierz jedną chwilę, jedną krótką sekwencję i jeden sposób, w jaki możesz to ułatwić. Spróbuj kilka razy, zanim zdecydujesz, co zmienić. Zwracaj uwagę na pozytywne zmiany: mniej zagubionych butów, dziecko proszące o pomoc albo dorosły, który trochę rzadziej się powtarza.

Nasza chwila
Kiedy przydałoby się trochę więcej jasności?
Nasze pierwsze kroki
Na początek wybierz maksymalnie trzy konkretne działania.
Pomoc, którą zaoferujemy
Gotowy produkt, firma, prezentacja albo mniejszy krok.
Nasza łatwiejsza wersja
Z czego możemy zrezygnować albo co możemy zrobić razem w trudnym dniu?

Możesz zmieniać plan w miarę jak się uczysz. Warto opierać się na zwykłym dniu, w którym rozumiesz już trochę więcej.

Powrót do spisu treści

Więcej informacji

Te materiały zawierają informacje na temat codziennych rutynowych czynności, opieki dostosowanej do potrzeb dziecka, zabawy i życia rodzinnego. Przykładowe sekwencje czynności i zwroty dla rodziców zawarte w tym poradniku to tylko sugestie, które możesz dostosować do swoich potrzeb – nie są to sprawdzone programy ani dowody na korzyści kliniczne wynikające z używania konkretnego produktu.

Powrót do spisu treści